SN35.246
19. Das Kapitel über das Gleichnis von den Giftschlangen
19. Āsīvisavagga
Das Gleichnis von der Harfe
„Mönche und Nonnen, jeder Mönch und jede Nonne, bei dem oder bei der für Bilder, die das Auge erkennt, Sehnen oder Begehren oder Hass oder Täuschung oder Abwehr aufkommt, soll den Geist von diesen Dingen abschirmen: ‚Dieser Pfad ist gefährlich und bedrohlich, voller Dornen und Gestrüpp; es ist eine falsche Wendung, ein schlechter Pfad, ein schädlicher Pfad. Dieser Pfad wird von unwahren Menschen begangen, nicht von wahren Menschen. Er ist euer nicht wert.‘ Der Geist soll von diesen Dingen abgeschirmt werden, wenn es um Bilder geht, die das Auge erkennt.
Jeder Mönch und jede Nonne, bei dem oder bei der für Töne, die das Ohr erkennt … für Gerüche, die die Nase erkennt … für Geschmäcke, die die Zunge erkennt … für Berührungen, die der Körper erkennt … für Vorstellungen, die der Geist erkennt, Sehnen oder Begehren oder Hass oder Täuschung oder Abwehr aufkommt, soll den Geist von diesen Dingen abschirmen: ‚Dieser Pfad ist gefährlich und bedrohlich, voller Dornen und Gestrüpp; es ist eine falsche Wendung, ein schlechter Pfad, ein schädlicher Pfad. Dieser Pfad wird von unwahren Menschen begangen, nicht von wahren Menschen. Er ist euer nicht wert.‘ Der Geist soll von diesen Dingen abgeschirmt werden, wenn es um Vorstellungen geht, die der Geist erkennt.
Wie wenn die Saat reif ist aber der Verwalter ist nachlässig: Wenn ein Ochse, der gerne die Saat frisst, in die Saat einfällt, würde er darin schwelgen, so viel er will.
Ebenso wird ein ungebildeter gewöhnlicher Mensch, wenn er sich in Bezug auf die sechs Kontaktfelder nicht zügelt, in den fünf Sinnesreizen schwelgen, so viel er will.
Wie wenn die Saat reif ist und der Verwalter ist beflissen: Wenn ein Ochse, der gerne die Saat frisst, in die Saat einfällt, würde der Verwalter ihn fest an der Schnauze packen. Er würde ihn oben am Höcker packen und dort festhalten. Dann würde er ihm eine ordentliche Tracht Prügel verpassen, bevor er ihn fortjagte. Zum zweiten Mal und sogar zum dritten Mal könnte der Ochse das Gleiche versuchen und würde die gleiche Behandlung erfahren. Daraufhin würde dieser Ochse, der gerne die Saat frisst, ganz gleich, wie lange er im Dorf oder in der Wildnis stehen oder sitzen würde, nie wieder in die Saat einfallen, da er sich an die Schläge, die er zuvor erhalten hat, erinnern würde.
Ebenso wird der Geist eines Mönchs, wenn er in Bezug auf die sechs Kontaktfelder unter Kontrolle gebracht wurde, gut unter Kontrolle gebracht wurde, innerlich gestillt; er setzt sich, wird eins und versinkt im Samādhi.
Angenommen, ein König oder ein königlicher Oberminister hätte noch nie den Klang einer Bogenharfe gehört. Wenn er ihn zum ersten Mal hörte, würde er sagen: ‚Werter Herr, was macht diesen Ton, der so erregend, sinnlich, berauschend, betörend und fesselnd ist?‘
Man würde zu ihm sagen: ‚Das hier, Herr, ist eine Bogenharfe.‘
Er würde sagen: ‚Geh, werter Herr, und hole mir die Bogenharfe.‘
Und dieser würde sie holen und sagen: ‚Das hier, Herr, ist die Bogenharfe.‘
Der König würde sagen: ‚Ich habe genug von der Bogenharfe! Hole mir nur den Ton!‘
Der Mann würde sagen: ‚Herr, diese Bogenharfe besteht aus vielen Teilen, die zusammengesetzt sind und die einen Ton erzeugen, wenn sie gespielt werden. Das heißt, der Ton hängt ab vom Korpus, vom Resonanzboden, vom Hals, vom Kopf, von den Saiten, vom Plektron und von einem Menschen, der die Harfe richtig spielt. So besteht eine Bogenharfe aus vielen Teilen, die zusammengesetzt sind und die einen Ton erzeugen, wenn sie gespielt werden.‘
Aber der König würde die Harfe in zehn Stücke oder in hundert Stücke schlagen und sie dann zu Splittern zerhacken. Er würde die Splitter im Feuer verbrennen, bis sie zu Asche würden. Dann würde er die Asche von einem kräftigen Wind oder einer raschen Strömung fortreißen lassen.
Dann würde er sagen: ‚Es scheint, an diesem Ding, das man Bogenharfe nennt, oder was immer man Bogenharfe nennt, ist nichts dran! Aber die Leute vergeuden ihre Zeit damit, nachlässig und achtlos!‘
Ebenso sucht ein Mönch nach Form, Gefühl, Wahrnehmung, Willensbildungsprozessen und Bewusstsein, wo immer diese wiedergeboren sein könnten. Wenn er so sucht, sind seine Vorstellungen von ‚ich‘ oder ‚mein‘ nicht mehr da.“
The Simile of the Harp
“Mendicants, any monk or nun who has desire or greed or hate or delusion or aversion come up for sights known by the eye should shield their mind from them: ‘This path is dangerous and perilous, thorny and tangled; it’s a wrong turn, a bad path, in poor condition. This path is frequented by untrue persons, not by true persons. It’s not worthy of you.’ The mind should be shielded from this when it comes to sights known by the eye.
Any monk or nun who has desire or greed or hate or delusion or repulsion come up for sounds … smells … tastes … touches … ideas known by the mind should shield their mind against them: ‘This path is dangerous and perilous, thorny and tangled; it’s a wrong turn, a bad path, a sorry state. This path is frequented by untrue persons, not by true persons. It’s not worthy of you.’ The mind should be shielded from this when it comes to ideas known by the mind.
Suppose the crops have ripened, but the caretaker is negligent. If an ox fond of crops invades the crops they’d indulge themselves as much as they like.
In the same way, when an unlearned ordinary person doesn’t exercise restraint when it comes to the six fields of contact, they indulge themselves in the five kinds of sensual stimulation as much as they like.
Suppose the crops have ripened, and the caretaker is diligent. If an ox fond of crops invades the crops the caretaker would grab them firmly by the muzzle. Then they’d grab them above the hump and hold them fast there. Then they’d give them a good thrashing before driving them away. For a second time, and even a third time, the same thing might happen. As a result, no matter how often they might stand or sit in a village or wilderness, that ox fond of crops would never invade that crop again, remembering the beating they got earlier.
In the same way, when a mendicant’s mind is straightened up, well straightened up when it comes to the six fields of contact, becomes stilled internally; it settles, unifies, and becomes immersed in samādhi.
Suppose a king or their chief minister had never heard the sound of an arched harp. When he first hears the sound, he’d say, ‘Oh my, what is making this sound, so arousing, sensuous, intoxicating, infatuating, and captivating?’
They’d say to him, ‘That, sir, is an arched harp.’
He’d say, ‘Go, mister, fetch me that arched harp.’
So they’d fetch it and say, ‘This, sir, is that arched harp.’
He’d say, ‘I’ve had enough of that arched harp! Just fetch me the sound.’
They’d say, ‘Sir, this arched harp is made of many components assembled together, which make a sound when they’re played. That is, it depends on the soundbox, the leather resonator, the neck, the tuning cords, the strings, the plectrum, and a person to play it properly. That’s how an arched harp is made of many components assembled together, which make a sound when they’re played.’
But he’d split that harp into ten pieces or a hundred pieces, then splinter it up. He’d burn the splinters with fire, and reduce them to ashes. Then he’d whisk away the ashes in a strong wind, or glide them down a swift stream.
Then he’d say, ‘It seems that there’s nothing to this thing called an arched harp or whatever’s called an arched harp! But people waste their time with it, negligent and heedless!’
In the same way, a mendicant searches for form, feeling, perception, choices, and consciousness anywhere they might be reborn. As they search in this way, their ideas of ‘I’ or ‘mine’ or ‘I am’ are no more.”
Vīṇopamasutta
“Yassa kassaci, bhikkhave, bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā cakkhuviññeyyesu rūpesu uppajjeyya chando vā rāgo vā doso vā moho vā paṭighaṁ vāpi cetaso, tato cittaṁ nivāreyya. Sabhayo ceso maggo sappaṭibhayo ca sakaṇṭako ca sagahano ca ummaggo ca kummaggo ca duhitiko ca. Asappurisasevito ceso maggo, na ceso maggo sappurisehi sevito. Na tvaṁ etaṁ arahasīti. Tato cittaṁ nivāraye cakkhuviññeyyehi rūpehi …pe…
yassa kassaci, bhikkhave, bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā jivhāviññeyyesu rasesu …pe… manoviññeyyesu dhammesu uppajjeyya chando vā rāgo vā doso vā moho vā paṭighaṁ vāpi cetaso tato cittaṁ nivāreyya. Sabhayo ceso maggo sappaṭibhayo ca sakaṇṭako ca sagahano ca ummaggo ca kummaggo ca duhitiko ca. Asappurisasevito ceso maggo, na ceso maggo sappurisehi sevito. Na tvaṁ etaṁ arahasīti. Tato cittaṁ nivāraye manoviññeyyehi dhammehi.
Seyyathāpi, bhikkhave, kiṭṭhaṁ sampannaṁ. Kiṭṭhārakkho ca pamatto, goṇo ca kiṭṭhādo aduṁ kiṭṭhaṁ otaritvā yāvadatthaṁ madaṁ āpajjeyya pamādaṁ āpajjeyya;
evameva kho, bhikkhave, assutavā puthujjano chasu phassāyatanesu asaṁvutakārī pañcasu kāmaguṇesu yāvadatthaṁ madaṁ āpajjati pamādaṁ āpajjati.
Seyyathāpi, bhikkhave, kiṭṭhaṁ sampannaṁ kiṭṭhārakkho ca appamatto goṇo ca kiṭṭhādo aduṁ kiṭṭhaṁ otareyya. Tamenaṁ kiṭṭhārakkho nāsāyaṁ suggahitaṁ gaṇheyya. Nāsāyaṁ suggahitaṁ gahetvā uparighaṭāyaṁ suniggahitaṁ niggaṇheyya. Uparighaṭāyaṁ suniggahitaṁ niggahetvā daṇḍena sutāḷitaṁ tāḷeyya. Daṇḍena sutāḷitaṁ tāḷetvā osajjeyya. Dutiyampi kho, bhikkhave …pe… tatiyampi kho, bhikkhave, goṇo kiṭṭhādo aduṁ kiṭṭhaṁ otareyya. Evañhi so, bhikkhave, goṇo kiṭṭhādo gāmagato vā araññagato vā, ṭhānabahulo vā assa nisajjabahulo vā na taṁ kiṭṭhaṁ puna otareyya— tameva purimaṁ daṇḍasamphassaṁ samanussaranto.
Evameva kho, bhikkhave, yato kho bhikkhuno chasu phassāyatanesu cittaṁ udujitaṁ hoti sudujitaṁ, ajjhattameva santiṭṭhati, sannisīdati, ekodi hoti, samādhiyati.
Seyyathāpi, bhikkhave, rañño vā rājamahāmattassa vā vīṇāya saddo assutapubbo assa. So vīṇāsaddaṁ suṇeyya. So evaṁ vadeyya: ‘ambho, kassa nu kho eso saddo evaṁrajanīyo evaṅkamanīyo evaṁmadanīyo evaṁmucchanīyo evambandhanīyo’ti?
Tamenaṁ evaṁ vadeyyuṁ: ‘esā, kho, bhante, vīṇā nāma, yassā eso saddo evaṁrajanīyo evaṅkamanīyo evaṁmadanīyo evaṁmucchanīyo evambandhanīyo’ti.
So evaṁ vadeyya: ‘gacchatha me, bho, taṁ vīṇaṁ āharathā’ti.
Tassa taṁ vīṇaṁ āhareyyuṁ. Tamenaṁ evaṁ vadeyyuṁ: ‘ayaṁ kho sā, bhante, vīṇā yassā eso saddo evaṁrajanīyo evaṅkamanīyo evaṁmadanīyo evaṁmucchanīyo evambandhanīyo’ti.
So evaṁ vadeyya: ‘alaṁ me, bho, tāya vīṇāya, tameva me saddaṁ āharathā’ti.
Tamenaṁ evaṁ vadeyyuṁ: ‘ayaṁ kho, bhante, vīṇā nāma anekasambhārā mahāsambhārā. Anekehi sambhārehi samāraddhā vadati, seyyathidaṁ— doṇiñca paṭicca cammañca paṭicca daṇḍañca paṭicca upadhāraṇe ca paṭicca tantiyo ca paṭicca koṇañca paṭicca purisassa ca tajjaṁ vāyāmaṁ paṭicca evāyaṁ, bhante, vīṇā nāma anekasambhārā mahāsambhārā. Anekehi sambhārehi samāraddhā vadatī’ti.
So taṁ vīṇaṁ dasadhā vā satadhā vā phāleyya, dasadhā vā satadhā vā taṁ phāletvā sakalikaṁ sakalikaṁ kareyya. Sakalikaṁ sakalikaṁ karitvā agginā ḍaheyya, agginā ḍahitvā masiṁ kareyya. Masiṁ karitvā mahāvāte vā ophuneyya, nadiyā vā sīghasotāya pavāheyya.
So evaṁ vadeyya: ‘asatī kirāyaṁ, bho, vīṇā nāma, yathevaṁ yaṁ kiñci vīṇā nāma ettha ca panāyaṁ jano ativelaṁ pamatto palaḷito’ti.
Evameva kho, bhikkhave, bhikkhu rūpaṁ samanvesati yāvatā rūpassa gati, vedanaṁ samanvesati yāvatā vedanāya gati, saññaṁ samanvesati yāvatā saññāya gati, saṅkhāre samanvesati yāvatā saṅkhārānaṁ gati, viññāṇaṁ samanvesati yāvatā viññāṇassa gati. Tassa rūpaṁ samanvesato yāvatā rūpassa gati, vedanaṁ samanvesato …pe… Yampissa taṁ hoti ahanti vā mamanti vā asmīti vā tampi tassa na hotī”ti.